
Antakya'nın Yaşayan Mirasını Canlandırmak
Katılımcı Mimarlık ve
Planlama Yoluyla Toplum Öncülüğünde Yeniden
Yapılanma
Deprem Dayanışması Derneği (DD) Herkes İçin Mimarlık (HiM), ve Architecture Sans Frontières UK (Sınır Tanımayan Mimarlık, ASF-UK) ortaklığıyla gerçekleştirilen “Antakyaʼnın Yaşayan Mirasını Canlandırmak: Katılımcı Mimarlık ve Planlama Yoluyla Toplum Öncülüğünde Yeniden Yapılanma” projesinin dahilinde Çekmece Topluluk Merkezi tasarlanıp inşa edilmiştir. Sivil Toplum için Destek Vakfı ve Turkey Mozaik Foundation’un ana destekçiler olduğu proje, Antakya’yı onarmanın daha etkili yollarını test etmeyi, belgelemeyi, paylaşmayı, zengin mirasını korumayı ve gelecekte de gelişmesini sağlamayı amaçlamıştır. Proje ortakları birlikte çalışarak Antakya’da toplum öncülüğünde yeniden yapılanmanın hayata geçirilmesi ile resmi politika ve planlamayı etkilenmeyi hedeflemiştir.

Tasarımla Değişim Çalıştayı
Proje üç ana faaliyet paketinden oluşmuştur. Bunlardan ilk ikisi, Antakya’da toplum öncülüğünde yeniden yapılanma için en iyi uygulama modelini oluşturmaya odaklanmıştır ve toplum öncülüğünde tasarım ve planlamanın Çekmece (Defne) mahallesinde nasıl somut bir fark yaratabileceğini göstermeye çalışmıştır.
HiM’in yürüttüğü ilk faaliyet paketi, Çekmece sakinlerinin bilgilerini, hafızalarını, hayal gücü ile paylaşabilecekleri bir toplanma yeri olarak hizmet verecek ortak bir alanın inşası ile sonuçlanmıştır.

Çekmece Topluluk Merkezi
ASF-UK’in yürüttüğü ikinci faaliyet paketinde ise mahallenin yeniden inşası ve yaşayan mirasının korunmasına yönelik ilke ve seçenekleri ortaya koyan bir Topluluk Eylem Planı geliştirilmiştir. Bu projeler, mahalle sakinlerinin ve onların örgütlerinin yeniden inşa sürecinin pasif alıcıları olmadıklarını, aksine planlama ve uygulamada önemli bir rol oynayabileceklerini göstermiştir. DD olarak girişimlerin desteklenmesi, belgelenmesi ve kilit paydaşlar arasında yaygınlaştırılmasına odaklanan üçüncü faaliyet paketini yürütmüştür. Yerel yetkililer ve Antakya’nın geleceğinin şekillendirilmesinde rol oynayan ulusal ve uluslararası gruplarla, toplum öncülüğünde yeniden yapılanmayı desteklemek amacıyla etkili video dokümantasyonu hazırlamıştır. DD proje sonuçlarının yerel topluluklar ve onların destek ağları ile uzun vadeli olarak yönetilmesini de sağlamıştır.

Çekmece Topluluk Merkezi Açılış
Çekmece Topluluk Merkezi, Deprem Dayanışması Derneği ve Rimmen Kadın Kooperatifi’nin ana kullanıcıları olmakla birlikte, başta Çekmece mahallesi halkı ile tüm Hataylılara ve burada etkinlikler yapmak isteyecek tüm sivil toplum kuruluşlarının kullanımına açık bir mekan olması hedefiyle inşa edilmeye başlamıştır. Herkes İçin Mimarlık ve Deprem Dayanışması Derneği yürütücülüğünde 68 gönüllü, 56 destekçiyle inşa çalışmaları yürütülmüştür. İnşaat işlerinin tamamlanmasından sonra Çekmece Topluluk Merkezi’nde 21 Aralık 2024' te kapılarını açmıştır.
Topluluk merkezi ilk bir yılında çeşitli toplantılara , eğitimlere, sanat odaklı buluşmalara, enstrüman kursları ve müzik provalarına, tiyatro vb. farklı bir araya gelişlere ev sahipliği yapmıştır. Bugün Çekmece Topluluk Merkezi, Antakya’da dayanışma, kültürel üretim ve topluluk temelli yeniden yapılanma çalışmalarının buluşma noktalarından biri olarak faaliyetlerini sürdürmektedir.




Tasarım Ekibi:
Ali Berkay Tenlik, Aylin Ay, Bedir Bekar, Bilge Esmer, Dilara Atalay, Ebru Gece Mirioğlu, Ela Gök, Emrah Bolat, Emrah Güllüoğlu, Emre Gündoğdu, Erdem Üngür, Esin Dönmez, Esra Töle, Fırat Altundağ, Francesco Pasta, Gökhan Şahin, Gizem Güzel, Hacire Özkan, Hena Subaşı, Hülya Kavuk, İlayda Sakallı, İrem Koçak, İris Eryılmaz, Mert Aslanyürek, Nayla Eroğlu, Nihal Geçim, Orhan Özüpakçe, Pelin Nihal Şatana, Sam Price, Seda Yüce, Sinem Özdemir, Yaren Sakar.
Uygulama Ekibi:
Ayşegül Yiğit, Burak Ercanli, Cem Oflazoğlu, Çınar Ceyhan, Deniz Çuhacı, Dilara Atalay, Ebru Gece Mirioğlu, Ela Gök, Emrah Güllüoğlu, Emre Gündoğdu, Erdem Üngür, Esra Temiz, Esra Töle, Eylül Dinç, Gökhan Şahin, Gülşah Aykaç, Hacire Özkan, Hanife Özalp, Hatice Işıl Uysal, Hasan Göçer, Hazal Doğruel, Hıdır Onur Bahap, Hülya Kavuk, Hüseyin Akmunzur, Hüseyin Göçer, İlyas Semih Keçeli, Mehmet Çelik, Mert Aslanyürek, Mine Akkaya, Nayla Eroğlu, Nihal Geçim, Sam Price, Seda Yüce, Sercan Atay, Şule Toptan, Yaren Sakar.

Teşekkürler
Bu süreç, Sivil Toplum için Destek Vakfı ve Turkey Mozaik Foundation iş birliğiyle hayata geçirilen Yerel Güçlenmeye Destek Fonu II kapsamında desteklenmiştir. Emeği geçen tüm gönüllülerimize, destekçilerimize ve Çekmece halkına minnettarız.
Biz buradayız, dayanışmayla iyileşiyor, Antakya'yı yerinde ve yeniden birlikte kuruyoruz.

